برای بررسی و فهم یک دستاورد مهم بشری احتیاج ضروری به اطلاعاتی درباره ی فرهنگ، تمدن، جایگاه سیاسی، نظامی و موقعیت زمانی مکانی آن تمدن مورد نیاز است تا بشود آن جامعه را با کمترین خطا تجسم و تصویر شفاف و روشن از آن ارایه کرد. به همین دلیل مطالعه و تحقیق درست درباره ی ورزش باستانی به علت کمبود کتب و اسناد و مدارکی که بتوان به آن اتکا کرد و به علت عدم پژوهش کامل، منصفانه و حقیقی به وسیله ی کارشناسانی مستقل، فقط می شود از نگاه احتمال و نقد تمدن و فرهنگ آن زمان به مفاهیم دست یافت. در حال حاضر ما تنها می دانیم ورزش باستانی به ایرانیان باستان تعلق داشته و حتی نام حقیقی و واقعی این ورزش و مراسم ملی برای ما معلوم نیست. ما آن را فعلا با نام ورزش باستانی می شناسیم.

, , ورزشی , مطالب آموزشی و علمی ,تاریخچه و معرفی ورزش ها

حسن چاچی کارشناس امور ورزش در تحقیقی درباره ورزش باستانی، قدمت و قداست آن، میزان توجه ملتها و دولتها و ... به این نتایج دست یافت: «این ورزش و یا مراسم خاص در ایران باستان از نظر فرهنگی و نظامی و سیاسی و اجتماعی در نوع خود بی نظیر بوده که تاکنون ماندگار شده است، از نظر فرهنگی مایه ی غرور و همبستگی و اتحاد خوباوری و اعتماد به نفس ایرانیان بوده و به طور یقین می توان گفت که اولین ورزش گروهی شناخته شده ی جهان است و همچنین اولین ورزشی بوده که با آواز و موسیقی انجام می گرفته و بدین دلیل که هنر در نزد ایرانیان ارزش بالایی داشته تصور بر این است که به جز زنگ و ضرب از آلات موسیقی بسیاری دیگر مانند چنگ و دف در این مراسم ورزسی استفاده می گردید با این حال ورزش و مراسم ملی ایرانیان به وسیله ی چند گروه مورد هجوم و تخریب سهمگین قرار گرفته و ضرباتی جبران ناپذیر بر آن وارد گشته است.

گروه اول دشمنانی بودند که توانستند ایران را اشغال کنند چون این اقوام ایدئولوژی و حس ملی گرایی خاص را داشتند و در جهت نهادینه کردن عقاید و رسوم و سنت های خود دست به هر عملی می زدند چون همین اقوام از قدرت شگفت انگیز ورزشی مراسم ملی باستانی در ایجاد اتحاد و همدلی و توان نظامی و رزمی نهفته در آن آگاه بودند تمام قدرت و توان خود را صرف نابودی این دستاورد مهم کردند.

گروه دوم گروهی بود که با تغییراتی بنیادی آن را مجددا به وجود آوردند و احتمال بر آن است که شاه عباس صفوی که فردی مذهبی و ملی بود با دیدگاهی بسیار متحجرانه آن را احیا کرد و فلسفه ی وجودی آن را کاملا تغییر داد و از آن ورزشی تحت امر و مطیع با اصولی خاص و مورد تایید همفکران خود به وجود آورد. این تغییرات شامل حذف بسیاری از آلات موسیقی آن و تغییر دعاها و نیایش و حذف آتش همیشه روشن در آن بود. چون ایرانیان باستان احترام خاصی برای آتش داشتند در این مراسم از وجود آتش استفاده می کردند. همین آتش را یونانی ها بعدا نماد المپیک و حتی بعضی کشورهای دیگر که در حال حاضر وجود دارد الهام گرفته از مراسم و ورزش باستانی است به عنوان مثال رسوم جشن ها و پایکوبی های قوم کرد که هم اکنون در تمام دنیا شناخته شده و مورد استفاده قرار می گیرد از ورزش باستانی گرفته شده است.

, , ورزشی , مطالب آموزشی و علمی ,تاریخچه و معرفی ورزش ها

هماهنگی در حرکات پاها و دستها و چرخش دایره وار بازیگران، جشن و پایکوبی کردی شباهت غیر قابل انکاری با این ورزش کهن را دارد. پایکوبی جشن های کردی الگوی کوچک و به جای مانده از رسوم ورزشی اصلی باستانی است قوم کرد قومی است که بسیار کم تغییر پذیر است و حتی اکنون نیز این قوم از آداب و رسوم خود به این سادگی ها دست بردار نیست. تغییر دیگری که در این ورزش انجام گرفته کوتاه کردن سردرب زورخانه ها ایرانیان باستان بود. در آن زمان به هیچ وجه از سردرب کوتاه استفاده نمی کردند و بلکه بسیار دوست داشتند سردرب های بلند استفاده کنند و این را دلیل شکوه و آزادگی می دانستند که آثار به جای مانده در تخت جمشید دلیلی قوی بر این نظریه است.

سومین گروه که ورزش باستانی را تخریب کرده اند گروهی شامل جاهل ها بودند که برای خود دار و دسته ای از نوچه ها و لات ها و چاقو کش ها را بوجود آوردند و با سو استفاده از این ورزش با ایجاد رعب و وحشت و زورگویی و اخاذی و ... باعث وارد آمدن صدماتی سخت بر این ورزش کهن شدند. این گروه با دار و دسته فرصت طلب خود که اهل منطق و کلام و آگاهی نبودند آنچنان رعب و وحشتی را به وجود می آوردند که مردم نه تنها از آنها بلکه از زورخانه ها نیز بیزار شده بودند. برترین رسوم ورزشی زمان خود از دیدگاه نظامی فراتر از تصور ماست. تمام حرکات و مهارت هایی که امروزه ما از این ورزش می بینیم و تمام حرکات و مهارت های حذف شده ی آن که ما از آن اطلاعی نداریم چنان چالاکی، قدرت و اعتماد به نفس و برتری رزمی و خودباوری و شجاعتی مثال زدنی به وجود می آورد که درک آن بسیار مشکل است و فقط می توان گفت یکی از دلایل اصلی عظمت و شکوه امپراطوری ایران باستان رسوم ورزشی باستانی بوده است و حتی اگر ایرانیان توانستند در زمان شاه عباس صفوی در برابر هجوم امپراطوری عثمانی و حمله ی پرتغالی ها و انگلیسی ها مقاومت کنند و شکست نخورند قدرت رزمی بود که از رسوم ورزش باستانی و ورزش چوگان به جای مانده بود.

از نگاه اجتماعی هر قوم، قبیله، فرقه و یا مکتبی و یا دولت و حکومتی برای ایجاد اتحاد، همبستگی و وفاق و ... مراسم و جشن ها و بازی های ورزشی را بوجود می آوردند. هر آنچه این مراسم گسترده، با محتوا و اصیل و ارزشمند و زیباتر باشد باعث افزایش قدرت ملی نظامی سیاسی و فرهنگی آن جامعه خواهد بود و ملت های دیگر تحت تاثیر و نفوذ آن قرار می گیرند ورزش باستانی امپراطوری ایران باستان هم مراسم و هم جشن و هم بازی های ورزشی را به صورت کامل و برتر و در زمان خود به وجود آورده بود.

اگر یونان و چین و مصر باستان را از لحاظ فرهنگی، نظامی و سیاسی با ایران باستان مورد بررسی قرار دهیم خواهیم دید که جایگاه و اعتبار فرهنگی سیاسی و نظامی ایران بسیار بالاتر از آنها بوده است در آن زمان یونانی ها مراسم ورزشی جنائی مرگ گلادیاتورها را انجام می دادند یعنی در استادیوم های بزرگ در حضور هزاران نفر برده ها را به جان هم می انداختند تا یکدیگر را بکشند و یا حیوانات بسیار وحشی و خطرناک مانند شیر پلنگ، ببر و ... را به جان گلادیاتورها می انداختند و از مرگ آنها لذت می بردند و مسرور می گشتند و شادی می کردند.

چینی ها نیز جشن ها و کارناوال های اژدها را در شهرهای خود به راه می انداختند و مصر باستان نیز بیشتر جشن های بزمی و خاص خود را انجام می دادند که هیچ کدام از این مراسم قابلیت رقابت با مراسم فرهنگی ورزشی ایران باستان را نداشته اند. مراسم ورزشی ملی ایران باستان که به صورت همگانی و برای عموم آزاد بود و تمام مردم از هر گروه و قشری می توانستند در آن شرکت کنند.

کلام آخر: اندیشه هایی که توانسته بود در آن زمان چینی حرکاتی هماهنگ و منظم و بسیار تاثیرگذار در تمام ابعاد ورزشی فرهنگی و سیاسی و نظامی که با آواز و موسیقی و با زیبایی ستودنی که باعث عظمت و شکوه بی نظیر ملتی شده بود. بسیار ارزشمند و قابل تحسین است و شاید بتوان گفت این انسان ها مهربان ترین و آگاه ترین و نیک ترین و بی ریا ترین انسان ها بوده اند که توانسته اند به چنین شناخت و معرفتی دست یابند.

منبع : tebyan.net